درس دهم دين و زندگي پيش دانشگاهي / برنامه اي براي فردا

1 ) ویژگی های تمدنی که در حال حاضر ما در متن آن زندگی می کنیم چیست؟ ص 146

2 ) دو تجربه ی موفق ایران اسلامی در تمدن حاضر کدام است؟ ص 147

3 ) تأثیر دو تجربه ی موفق ایران اسلامی بر جهان امروز چه بوده است؟ ص 147

4 ) موقعیت کنونی ایران اسلامی نسبت به تمدن کنونی چیست؟ ص 147 و 148

5 ) بزرگ ترهای امروز ایران اسلامی نوجوانان کدام نسل هستند؟ و انتظارشان چیست؟ ص 148

6 ) سه هدف بزرگ ایران اسلامی در رابطه با تمدن جهانی چیست؟ ص 148

7 ) آیا این اهداف دست نایافتنی هستند؟ چرا؟ ص 148

8 ) برای رسیدن به اهداف سه گانه در کدام حوزه ها باید فعالیت نمود؟ ص 149 و 150 و 153

9 ) در حوزه ی فردی، انتخاب کدام برنامه ها ضروری است؟ ص 149 و 150

10) شناخت گذشته و مقایسه ی آن با عصر حاضر چگونه ما را راهنمایی می کند؟ 149

11) کدام فضایل اخلاقی موجبات رسیدن به اهداف را فراهم می سازد؟ ص 149

12) پیشرفت های علمی چه تأثیری در تقویت یک ملت دارد؟ ص 150

13) تذکر مقام معظم رهبری در باره ی پیشگامی در علم و فناوری را بنویسید. ص 150

14) آیا حضور فعال در جهان و تأثیر بر آن تنها با اقدامات فردی میسر است؟ توضیح دهید. ص 150

15) با توجه به آیه ی 104 سوره ی آل عمران اولین قدم در حوزه ی دوم اقدامات مربوط به اهداف سه گانه چیست؟ ص 150

16) مهم ترین عامل برای حضور مؤثر در میان افکار عمومی جهان چیست؟ ص 151

17) برخی از عوامل استحکام نظام اسلامی را ذکر کنید. ص 151

18) عبارت «ما می توانیم» کدام حس را در افراد یک ملت ایجاد خواهد کرد؟ نمونه ای را مثال بزنید. ص 151

19) چرا پیام اسلام پیامی برای همه ی مردم تلقی می شود؟ ص 153

20) چه رابطه ای میان  یک پیام و روش تبلیغ آن وجود دارد؟ توضیح دهید. ص 153

21) خداوند کدام روش تبلیغی را به رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم آموزش می دهد؟ ص 153(آیه ی 125 سوره ی نحل)

22) روش های قرآن در مواجهه با مردم و تبلیغ پیام چیست؟ ص 153(تفکر در آیه)

23) روش های تبلیغی قرآن متکی بر چه اموری است؟ و لازمه ی به کارگیری این روش ها چیست؟ ص 153 و 154

24) تفاوت ابزارهای کنونی با ابزارهای زمان رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم چیست؟ ص 154

25) سهل انگاری اهل حق در استفاده ی صحیح از ابزارها چه پیامدهایی دارد؟ نمونه ای برای آن ذکر کنید. ص 154

26) چرا در تبلیغ اسلام باید از نیازهای عمومی آغاز کرد؟ ص 154

27) برخی از نیازهای عمومی را که در تعالیم اسلام به آن ها توجه شده، نام ببرید. ص 154

28) در تبلیغ اسلام در تمدن جدید کدام یک از رسالت های انبیا را باید احیا نمود؟ ص 154

29) مبارزه با ستمگران و برقراری عدالت نیازمند کدام هوشیاری ویژه است؟ ص 155

30) قرآن درباره ی سلطه جویی گروهی از یهودیان و مسیحیان بر مسلمین چه هشداری به رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم داده است؟ ص 455

31) امام خمینی رحمة الله علیه توجه ما را به کدام نکته در خصوص سلطه جویی بیگانگان جلب می نمایند؟ ص 155

32) نگرش واقع بینانه در دعوت به حق و عدالت چیست؟ ص 155 و 156

33) نمونه ی بارز حق ستیزی و زورگوییدر عرصه ی جهانی کدام است؟ ص 157

34) هدایت ملت ها به سوی استقامت و مبارزه ای معقول و عزتمند مستلزم چیست؟ ص 157

35) آیا خداوند هر نوع ارتباطی را با غیر مسلمانان ممنوع ساخته است؟ توضیح دهید. ص 159 و 160

36) رابطه با کدام دسته از غیر مسلمانان از سوی خداوند:           الف- نهی نشده است؟         ب- نهی شده است؟ ص 159 و 160

37) آیا تلاش برای احیا و بازسازی تمدن اسلامی و اصلاح وضع کنونی جهان تنها یک وظیفه و مسؤولیت است؟ ص 162

38) کدام پندار ساده اندیشانه در یکی دو قرن اخیر درباره ی کفایت علم و دانش بشری وجود داشته است؟ ص 162

39) آیا در قرن بیست و یکم بی کفایتی علم در رساندن انسان به سعادت اثبات شده است؟ چگونه؟ ص 162

40) اعتقاد و مسؤولیت مسلمانان در ارتباط با اسلام چیست؟ ص 162

41) در دعای فرج امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف خواسته ی اصلی منتظران چیست؟ ص 163

 

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

42) رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم چگونه خودباوری را در یاران خود تقویت می فرمود؟ نمونه ای از وقایع صدر اسلام را بیان کنید. ص 152

43) سخنان امام خمینی رحمة الله علیه را در لزوم قیام و تحمل سختی ها بنویسید؟ ص 156

44) پیام قاطع حضرت امام رحمة الله علیه به جهان خواران چیست؟ ص 156

45) وجود روحیه ی جهاد و حماسه را در زندگی و سخنان امام خمینی رحمة الله بررسی نمایید؟ ص 157 و 158

46) از نظر امام خمینی رحمة الله علیه جنگ حق و باطل، امروز در چه شکل هایی خود را نشان می دهد؟ ص 158

47) پیام امام خمینی رحمة الله علیه به مبارزان و مجاهدان سراسر جهان چیست؟ ص 158

48) حد و مرز مبارزه ی عقیدتی از نظر امام خمینی رحمة الله علیه کدام است؟ ص 158

49) هشدار امام خمینی رحمة الله علیه به طرفداران امریکا درباره ی شهادت چیست؟ ص 158

50) امام خمینی رحمة الله علیه  درباره ی انتظار جهان خواران و سرمایه داران از رهبران مسلمین چه فرمایشی دارند؟ ص 158 و 159

51) امام خمینی رحمة الله علیه درباره ی نقش جمهوری اسلامی در احیای هویت اسلامی مسلمانان چه فرمایشی دارند؟ ص 159

52) اندیشمندان دلسوز جوامع شرقی و غربی در فکر چاره جویی برای کدام مسأله هستند؟ ص 160

53) محدودیت انسان امروز برای انتخاب شیوه ی زندگی از نظر اندیشمندان دلسوز امروزی چیست؟ ص 160 و 161

54) چگونگی سلطه و انحصار فرهنگ سازی جهانی را به دست قدرتمندان توصیح دهید. ص 161

55) قدرت های تبلیغی چگونه نیازآفرینی می کنند؟ ص 161

56) چرا ارائه ی مد روز و سلیقه سازس کاری ناپسند تلقی می شود؟ ص 161

57) پیامد ایجاد تنوع و رنگارنگی در ظواهر زندگی چیست؟ ص 161 و 162

درس نهم دين و زندگي پيش دانشگاهي / نگاهي به تمدن جديد

1 ) سه دوره ی تمدن را در اروپا مشخص کنید. ص 130

2 ) در یک نگاه اجمالی تمدن جدید، دارای چه آثاری بوده است؟ ص 134

3 ) رابطه ی مسلمانان با تمدن جدید چگونه رابطه ای است؟ ص 134

4 ) چه کسانی از نقد و بررسی گریزانند؟ ص 134

5 ) ویژگی مشترک کسانی که از نقد گریزانند چیست؟ ص 134

6 ) پیامدها و نتایج گسترده ی تمدن جدید در یک نگاه کدامند؟ ص135 تا 142

7 ) از دستاوردهای تمدن جدید کدام یک مثبت و کدام یک منفی هستند؟ ص 135 تا 142

8 ) پیامد مثبت تمدن جدید در توجه به علم و تحقیق را بنویسید. ص 135

9 ) موفقیت تمدن جدید در گسترش علم کدام باور غلط را در اذهان ایجاد نمود؟ ص 135

10) برخی توانمندی های انسان را در رابطه با تصرف در طبیعت نام ببرید. ص 135

11) آثار مخرب تصرف در طبیعت را بررسی کنید. ص 135

12) نحوه ی زندگی انسان امروز از نظر رفاهی با انسان های قرون قبل دارای چه تفاوت هایی است؟ ص 136

13) روند رشد آگاهی های مردم از قانون و حقوق را بنویسید. ص 136

14) با وجود افزایش آگاهی مردم نسبت به حقوق، کدام عامل باعث تضییع بعضی حقوق و ایجاد فساد اخلاق گردیده است؟ ص 136

15) آثار منفی تولید انبوه کالا را در امور مادی بنویسید. ص 137

16) آسیب اصلی تولید انبوه کالا چیست؟ ص 137

17) تولید انبوه کالا زمینه ی کدام آسیب را در کشورهای دیگر ایجاد نمود؟ و نتیجه ی آن چه بود؟ ص 137

18) وضعیت کار و سرمایه در دوران قبل از پیدایش صنعت را با دوران پس از آن مقایسه کنید. ص 139

19) عامل اصلی ایجاد فاصله ی طبقاتی در جوامع چیست؟ ص 139

20) تعریف تمدن کنونی از انسان چیست؟ ص 140

21) تعریف تمدن کنونی از انسان دارای کدام نتایج بوده است؟ ص 140

22) وضعیت اقدامات تسلیحاتی و نظامی قدرتمندان در جهان چگونه است؟ ص 142

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

23) به طور خلاصه تاریخچه ی تمدن قرون وسطی را بنویسید. ص 131

24) برخی از اعتقادات و آیین های  کلیسا را در قرون وسطی توضیح دهید. ص 131

25) عقاید انحرافی کلیسای قرون وسطی را در رابطه با موارد زیر بنویسید: ص 132

الف- ازدواج و حقوق زن                ب- موضوعات علمی                     ج- زهد و دوری از دنیا

26) آثار مثبت تمدن قرون وسطی کدامند؟ ص 132 و 133

27) تأثیرات منفی تمدن قرون وسطی را ذکر کنید. ص 133

28) تأثیر تمدن اسلامی بر تمدن قرون وسطی چه بود؟ ص 133

29) موضعگیری های کلیسا در برابر نظریات کپرنیک چه بود؟ ص 133

30) ایستادگی کلیسای قرون وسطی در مقابل علوم جدید کدام عقیده ی انحرافی را رواج داد؟ نتیجه ی این اعتقاد چه بود؟ ص 134

31) منظور از دوره ی استعمار چیست؟ برخی از ویژگی های این دوره را توضیح دهید. ص 138

32) مبارزه با استعمار از چه زمانی آغاز شد و نتیجه ی آن چه بود؟ ص 138

33) شیوه ی جدید دولت های غربی برای استعمار کشورها چیست؟ ص 138

34) پایه های اصلی قدرت اقتصادی اروپا چه بود؟ ص 138

35) آمار ثروت در جهان در سال 2005 م. بنویسید؟ ص 139

36) وضعیت بدهکاری کشورهای فقیر و سود بانکی وام های جهانی در سال 2005 م. را بنویسید. ص 139

37) بن بست های تمدن غرب را در موارد زیر بررسی کنید: ص 141

الف- نیهیلیسم(پوچ گرایی)               ب- استفاده ی ایزاری از زنان                      ج- لذت جویی افراطی

38) روند گسترش فساد از غرب به کشورهای ضعیف چگونه است؟ ص 141

39) پروفسور رابرت. اچ. بورگ درباره ی فرهنگ جامعه ی امریکا چه می گوید؟ ص 141 و 142

40) جایگاه خانواده را در تمدن کنونی غرب بررسی کنید. ص 142

41) اندیشه ی «بی توجهی به دنیا» را که توسط کلیسای قرون وسطی تبلیغ می شد، با آموزش های رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در رابطه با زندگی مقایسه کنید. ص 143

42) تأثیر اسلام بر اروپائیان را در طی جنگ های صلیبیبیبان کنید. ص 144

43) برخی اصطلاحات رایج میان مسلمانان را که در کتاب «خورشید الله بر چهره ی غرب می درخشد» بیان شده بنویسید. ص 144

44) اقدام اروپاییان در آغاز پیشرفت برای فروش کالاهای خود چه بود؟ ص 145

درس هشتم دين و زندگي پيش دانشگاهي / عصر شكوفايي

1 ) هر تمدنی نتیجه ی چیست؟ ص 108
2 ) عظمت هر تمدن وابسته به چیست؟ ص 108

3 ) چگونه می توان از گذشته عبرت گرفت؟ ص 108

4 ) نیاکان ما به چه میزان به اندیشه و تفکر توجه داشته اند؟ ص 109

5 ) پرسشگری جزو کدام آموزش ها در اسلام بوده و در کدام حوزه ها جریان داشته است؟ ص 109

6 ) نیاکان ما در جهان اسلام علوم بشریرا به چند شاخه توسعه دادند و اقدامات آنان در شهرها چه بود؟ ص 109

7 ) اشتیاق به علم آموزی چگونه درکلام دانشمندان اروپایی توصیف شده است؟ ص 109

8 ) موقعیت دانشگاه های اسلامی در نزد اروپاییان چگونه بود؟ ص 109

9 ) وضعیت کتابخانه های مسلمانان پیش ازاختراع صنعت چاپ را بررسی کنید. ص 109 و 110

10) برخی از دانشگاه های جهان اسلام را نام برده وضعیت آن ها را به طور کلی توضیح دهید. ص 110

11) دانش مسلمین دربرگیرنده ی کدام حوزه ها بوده است؟ ص 110

12) کدام رشته ها در تاریخ اسلام توسعه ی فراوان یافت؟ ص 110

13) تمدن قرون وسطایی مسیحی را با اندیشه ی مسلمانان مقایسه کنید. ص 111

14) موقعیت علمی شخصیت های مقابل را بررسی کنید:             الف- ابونصر فارابی          ب- ابوعلی سینا    ص 111

15) برخی از دانشمندان بزرگ اسلامی در رشته های فلسفه و کلام را نام ببرید. ص 111 و 112

16) سخن ملا صدرای شیرازی را در هماهنگی میان دین و تفکر عقلی بنویسید. ص 111

17) اقدامات دانشمندان مسلمان در شاخه ی ریاضی را بنویسید. ص 112

18) شخصیت استثنایی مسلمان در تاریخ ریاضی کیست و چه اقداماتی انجام داده است؟ ص 112

19) سایر ریاضیدانان بزرگ اسلامی و اقدامات آنان را نام ببرید. ص 112

20) وضعیت مسلمانان را درامورمربوط به بهداشت و سلامتی توضیح دهید. ص 112 و 113

21) سوابق محمد بن زکریای رازی را در علم پزشکی بنویسید. ص 113

22) منظور از امیر پزشکان کیست؟ اعتبار علمی کتب وی را بررسی کنید. ص 113

23) نظریات و تحقیقات ابتکاری این سینا در زمینه های مختلف را توضیح دهید. ص 113

24) وضعیت پزشکان مسلمان را در جراحی شرح دهید. ص 114
25) اولین بیمارستان مسلمانان در چه سالی، در کجا و با استفاده از کدام تجربه ساخته شد؟ ص 114
26) وضعیت کلی اولین بیمارستان مسلمین چگونه بود و محل بنای آن چگونه انتخابشد؟ ص 114
27) وضعیت بیمارستان قاهره را توصیف کنید. ص 115

28) دانشمند مسلمان علم گیاه شناسی کیست؟ توضیح دهید. ص 115

29) نظر گوستاو لوبون را درباره ی مؤسس علم شیمی بنویسید. ص 115

30) درباره ی هر یک از دانشمندان زیر مختصری توضیح دهید:

الف- جابر بن حیان                        ب- ابوریحان بیرونی                     ج- ابوسعید سجزی                        ص 115

31) اقدامات مسلمین در ستاره شناسی چه بود و نخستین تأثیر تمدن اسلامی در این رشته مربوط به چیست؟ ص 115

32) کدام تلاش همپای تلاش های علمی، از جلوه های زیبای تمدن اسلامی محسوب می شود؟ ص 115

33) در چه صورت درخت علم و معرفت و اخلاق شکوفا و بارور می گردد؟ ص 116

34) عطش مسلمانان برای دریافت و تبیین معارف قرآن آنان را به چه اقدامی وا می داشت؟ ص 116

35) علم تفسیر چگونه شکل گرفت؟ برخی از مفسران تاریخ اسلام را نام ببرید. ص 116

36) چرا جمع و تدوین حدیث در نزد مسلمانان اهمیت زیادی داشت؟ ص 116

37) بنا به نقل افراد چند نفر از رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم حدیث نقل کرده اند؟ توضیح دهید ص 116

38) اولین تنظیم کننده ی کتاب در جمع احادیث پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم کیست؟ ص 116

39) درباره ی علم حدیث شناسی  و علم فقه توضیح دهید. ص 116 و 117

40) برای به دست آوردن احکام و قوانین از منابع مرتبط یک فقیه باید با در کدام علوم تخصص داشته باشد؟ ص 117

41) تدوین قوانین فردی و اجتماعی توسط فقها چه تأثیری بر نظام زندگی دارد؟ ص 117

42) جرج برنارد شاو، نویسنده ی معروف انگلیسی، درباره ی فقه اسلامی چه می گوید؟ ص 117

43) زندگی سیاسی و روابط اجتماعی پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم بر چه اساسی بنا شده بود و چه آموزشیدر این رابطه به مردم داده بودند؟ ص 118

44) حاکمان اموی و عباسی پس از رحلت پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چه شیوه ای را در حکومت پیش گرفتند؟ ص 118

45) کدام عوامل باعث شد تا ستمگران برخی ظواهر را مراعات کنند؟ ص 118

46) قیام امام حسین علیه السلام در برابر یزید با کدام هدف و چه تأثیری صورت گرفت؟ ص 118 و 119

47) حاکمان اموی و عباسی با چه مزاحمت هایی و از سوی چه کسانی مواجه بودند؟ ص 119

48) دوران حکومت بنی امیه چگونه به پایان رسید؟ ص 119

49) هدایت اهل بیت پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم در زنده نگه داشتن سیره ی آن حضرت، چه تأثیری بر حاکمان عباسی داشت؟ ص 119

50) مبارزات سیاسی قبل از ظهور اسلام را با مبارزات سیاسی دوره ی اسلامی مقایسه کنید. ص 119

51) اقدامات ننگین حاکمان بنی امیه و بنی عباس را که موجب کاهش استیلای اسلام گردید بیان کنید. ص 119 و 120

52) برخی آثار با برکت تمدن اسلامی را تا قرن هشتم ذکر کنید. ص 120

53) شیوه ی حکومتی امویان و عباسیان به چه چیز منجر شد؟ ص 120

54) دو تهاجم بزرگ بر پیکره ی جهان اسلام در کدام دوران و از کدام نواحی صورت گرفت؟ ص 120

55) تهاجم امپراطوری روم از چه سالی، با چه انگیزه ای  و با هجوم به کدام مناطق آغاز شد؟ ص 120

56) نتیجه ی جنگ های صلیبی رومیان با مسلمین چه بود؟ ص 120

57) کدام ویژگی در حمله ی مغولان به مرکز و شرق جهان اسلام، مانع از تجدید حیات تمدن اسلامی شد؟ ص 120 و  121

58) فرمان چنگیز مغول به نیروهایش در تخریب ایران اسلامی چه بود؟ ص 121

59) سرگذشت تلخ شهرهای سمرقند، خوارزم، بلخ، مرو و نیشابور در حمله ی مغول را توصیف کنید. ص 121 و 122

60) ویرانگری های مغولان به جز در شهرهای مذکور کدام شهرهای دیگر را در بر گرفت؟ ص 122

61) ویژگی دعوت پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم با نزول قرآن از کدام جنبه قابل تأمل است؟ ص 122

62) دومین اثر هنری – ادبی اسلام چیست؟ ص 122

63) محور هنر و ادب تمدن اسلامی چیست؟ ص 122

64) جلوه گاه اصلی انواع گوناگون هنر و ادب در تمدن اسلامی چیست و کدام هنرها در آن ها جلوه کرده است؟ ص 122 و 123

65) جایگاه شعر در تمدن اسلامی چیست؟ ص 123

66) جایگاه شعر فارسی د رجهان امروز را بررسی کنید. ص 123

67) توجه شاعران غزلسرا به عشق حقیقی چگونه در اشعار آنان تجلی کرده است؟ مثال بزنید. ص 123

68) در بنای باشکوه مساجد چگونه می توان تلاقی دین و هنر را مشاهده کرد؟ ص 124

69) در هنر اسلامی به کدام اصول توجه ویژه ای شده است؟ ص 124

70) تاریخچه ی تمدن اسلامی را از آغاز تا افول آن به طور خلاصه بیان کنید. ص 125

71) چه عواملی زمینه ساز افول تمدن اسلامی گردید؟ ص 125

72) امام علی علیه السلام، به فرزندان گرامیش و هر مسلمانی که وصیت نامه ی آن حضرت را می خواند چه سفارشی در مورد قرآن کرده اند؟ ص 127

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

73) اهمیت کتاب «قانون» ابن سینا در چیست؟ ص 127

74) تعریف ابن سینا از علم پزشکی چیست؟ 127

75) توصیه ی ابن سینا برای بهداشت و نگه داری تندرستی را بنویسید. ص 127

76) ابن سینا ورزش را چگونه معرفی می کند؟ ص 127 و 128

77) پیشنهاد ابن سینا برای تنوع در ورزش کدام است؟ ص 128

78) نظرات ابن سینا را در خصوص حمام و جنبه های درمانی آن بنویسید. ص 128

79) رواج بحث هایی در رابطه با تغذیه، ورزش و بهداشت در میان مسلمانان نشانه ی چیست؟ ص 128

80) نمونه ای از داستان های تخیلی مسلمانان را توصیف نموده، پیام آن را مشخص کنید. ص 129

81) بارون کارا دووو درباره ی داستان های تخیلی مسلمانان چه نظری دارد؟ ص 129

درس هقتم دين و زندگي پيش دانشگاهي / پایه های استوار

1 ) مشاهدات یحیی بن عفیف را درباره ی رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در روزهای آغاز بعثت بنویسید. ص 88

2 ) عباس بن عبدالمطلب درباره ی نماز رسول خدا به اتفاق حضرت خدیجه و امام علی علیهم السلام چه گفت؟ ص 88

3 ) با گذشت نیم قرن از دعوت پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چه تأثیری در سرزمین های اطراف ایجاد شد؟ ص 88

4 ) در قرن اول بعثت دامنه ی اسلام تا کدام نواحی گسترش یافت؟ ص 88

5 ) در حال حاضر برای بازنگری به تمدن اسلام در کدام نکات باید تأمل داشته باشیم؟ ص 88

6 ) لازمه ی گذر از دوره ی جاهلی به عصر اسلام چه بود؟ ص 90

7 ) رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم رسالت خود را چگونه، با چه پیامی و از کجا آغاز کرد؟ ص 90

8 ) محور رسالت رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم چه بود؟ ص 91

9 ) در قرآن کریم دعوت تمدن های موجود به توحید چگونه به پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم فرمان داده شده است؟ ص 91

10) در کنار دعوت به توحید، کدام نگرش مورد توجه پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم قرار گرفت و این امر چه تأثیری بر یاران و پیروان آن حضرت داشت؟ ص 91

11) آیه ی 13 سوره ی حجرات به کدام یک از اقدامات رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در تأسیس تمدن اسلامی اشاره دارد؟ ص 92

12) ترجمه ی آن بخش از آیه ی 13سوره ی حجرات را که به مبارزه با تبعیضات نژادی و طبقاتی اشاره دارد، بنویسید. ص 92

13) وجود کدام یاران و پیروان در جمع اصحاب رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم بیانگر عدم توجه اسلام به نام و نسب است؟  ص 92

14) رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم بر ویرانه های کاخ اشرافیت جاهلی کدام بنا را برپا ساخت؟ ص 92

15) پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم به مردم درباره ی عدل چه مطالبی را می آموختند؟ ص 92

16) با تشدید درگیری اسلام با مشرکان و ستمگران خداوند چه فرمانی به رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم ابلاغ فرمود؟ ص 92

17) آرمان رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در برقراری عدالت اجتماعی چه بود و در این رابطه چه اقداماتی کردند؟ ص 93

18) چرا جامعه ی معاصر پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم به عصر جاهلیت نامیده می شود؟ ص 94

19) برخی از نشانه ها و مظاهر جهل و خرافه پرستی در دوره ی جاهلی را بنویسید. ص 94 و 95

20) اقدامات پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم با تکیه بر قرآن کریم در از بین بردن آداب جاهلی چه بود؟ ص 97

21) اولین آیات نازل شده بر پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم حاکی از کدام حقیقت است؟ ص 97

22) ترجمه ی  آیه ی 9 سوره ی زمر را بنویسید. «قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون إنّما یتذکر أولوا الالباب» ص 97

23) کدام عوامل موجبات شکست سد جاهلیت و خرافه گرایی را فراهم آورد؟ ص 97

24) وضعیت علم آموزی در ایران هم عصردوره ی جاهلی چگونه بود؟ ص 97

25) دیدگاه رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در رابطه با علم آموزی چیست؟ ص 97

26) دیدگاه جامعه ی جاهلی درباره ی جهان چه بود؟ ص 101

27) اقدامات رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم برای اصلاح نگرش مردم عصر جاهلی درباره ی انسان و جهان را بنویسید. ص 101

28) هدف پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم از تبلیغ نگرش خود درباره ی جهان چه بود؟ ص 101

29) ویژگی های انسان های تربیت شده در مکتب پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چیست؟ ص 101

30) خداوند کدام دیدگاه را در آیه ی 32 سوره ی أعراف اعلام فرموده است؟ ص 101

31) کدام موارد از سوی خداوند در آیه ی 33 سوره ی أعراف به عنوان حرام معرفی شده است؟ ص 102

32) وضعیت فردی و اجتماعی زنان را در عصر جاهلی بررسی کنید. ص 103

33) برنامه ی رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم در إحیای منزلت زن چه تحول عمیقی را در جامعه ی جاهلی به وجود آورد؟ ص 103

34) آیه ی 97 سوره ی نحل درباره ی یکسانی مقام زن و مرد چه فرمایشی دارد؟ ص 103

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

35) جامعه ی قبل از اسلام در کلام امیرالمؤمنین علیه السلام چگونه توصیف شده است؟ ص 89

36) امیرالمؤمنین علیه السلام خطاب به مردم عرب درباره ی گذشته ی آنان چه می فرماید؟ ص 89

37) دیدگاه جاهلیت درباره ی دختران و زنان را بنویسید. ص 89

38) چه عادات زشتی در میان قبایل پیش از اسلام رواج داشته است؟ ص 90

39) وضعیت اعتقادی جهان خارج از شبه جزیره ی عربستان را به طور کلی و در حوزه ی: الف – ایران   ب – روم توضیح دهید. ص 90

40) سلمان فارسی رحمة الله علیه در باره ی اصل و نسب خود چه بیانی داشت؟ ص 92

41) پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چه چیز را نسب افتخار آمیز هرکس می دانند؟ ص 93

42) زهرة بن عبدالله در گفتگو با رستم فرخزاد دین اسلام را چگونه معرفی کرد؟ ص 93

43) چه چیز مانع توافق زهرة بن عبدالله با رستم فرخزاد شد؟ ص 93 و 94

44) ترجمه ی آیات 1 تا 3 سوره ی ماعون را بنویسید و بگویید در ارتباط  با کدام ویژگی تمدن اسلامی می باشد؟ ص 95

45) ماجرای کناره گیری فردی ثروتمند از شخصی فقیر در حضور رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم را بنویسید و ارتباط آن را با برنامه های آن حضرت بیان کنید. ص 95

46) رفتار رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم با پیرزنی که قصد مراجعه به ایشان داشت چگونه بود؟ ص 96

47) از دیدگاه رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم برترین جهاد چیست؟ ص 96

48) رفتار امام علی علیه السلام با پیرمرد از کار افتاده ی مسیحی چگونه بود؟ ص 96

49) کدام رفتار پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم بیانگر ترجیح علم بر عبادت است؟ ص 97 و 98

50) ارزش دانشجو و دانشمند چگونه در کلام پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم بیان شده است؟ ص 98

51) فضیلت عالم بر عابد در کلام پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم چگونه توصیف شده است؟ ص 98

52) بنا به فرمایش پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم جهاد دانشجو چیست؟ ص 98

53) منظور رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم ازبوستان های بهشت چیست؟ ص 98

54) دانشمندترین، گرانقدرترین و کم ارزش ترین افراد از دیدگاه رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم چه کسانی هستند؟ ص 99

55) فرمایش امام رضا علیه السلام درباره ی ارزش علم به نقل از رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم را بنویسید. ص 99

56) برخی از سخنان امیرالمؤمنین علیه السلام در نهج البلاغه را درباره ی ارزش علم و عالم بنویسید. ص 99

57)جایگاه علم را در نزد حضرت زهرا سلام الله علیها بررسی کنید. ص 99 و 100

58) نمونه ای از مبارزه ی معصومین علیهم السلام با خرافات و سایر آفات درست اندیشی را بیان کنید. ص 100

59) جایگاه دختر در اشعار جاهلی چگونه توصیف شده است؟ ص 104

60) جایگاه دختر را در مکتب اسلام با عصر جاهلی مقایسه کنید. ص 104

61) فضایل وجودی حضرت زهرا سلام الله علیها را توضیح دهید. ص 104

62) چند نمونه از رفتارهای  رسول خدا صلی الله علیه وأله و سلّم با دخترشان حضرت زهرا سلام الله علیها را بنویسید. ص 104 و 105

63) چند نمونه از سخنان پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم درباره ی حضرت زهرا سلام الله علیها را بازگو نمایید. ص 105

64) برخی ازرفتارهای حضرت زهرا سلام الله علیها در حمایت از پدر بزرگوارشان را بنویسید. ص 105

65) فضایل زنان خاندان پیامبر صلی الله علیه وأله و سلّم و نقش مؤثر تاریخی آنان را بیان کنید. ص 105

درس ششم دين و زندگي پيش دانشگاهي / قدرت پرواز

1 ) تفاوت اساسي ميان انسان و ساير موجودات از نظر كار و خاصيت مربوط به هر يك كدام است ؟ ص 70

2 ) حقيقت اختيار چيست؟ آيا اين حقيقت قابل انكار است؟ توضيح دهيد. ص 70

3 ) نشانه هاي وجود اختيار را نام ببريد. ص 70 و 71

4 ) تفكر و تأمل را به عنوان يكي از نشانه هاي وجود اختيار تعريف كنيد. ص 70

5 ) خرسندي پس از كار را به عنوان يكي از نشانه هاي وجود اختيار تعريف كنيد. ص 70

6 ) احساس شرم و پشيماني را به عنوان يكي از نشانه هاي وجود اختيار تعريف كنيد. ص 70

7 ) مسؤوليت پذيري در قبال كار را به عنوان يكي از نشانه هاي وجود اختيار تعريف كنيد. ص 71

8 ) هر يك از آيات: 3 سوره ي انسان – 96 اعراف – 11 رعد – 117 هود و 20 شوري، چگونه وجود اختيار در انسان را اثبات مي كنند؟ ص 69

9 ) با توجه به شباهت قدرت اختيار با قدرت تفكر، كدام نكته در ارتباط با اختيار انسان داراي اهميت است؟ ص 71

10) تفاوت انسان ها از نظر استفاده از استعدادها چيست؟ ص 71

11) فرد معتقد به وجود اختيار و آزادي را با كسي كه منكر آن است مقايسه كنيد. ص 71

12) اعتقاد به وجود قدرت اختيار  چه تأثيري از بعد اجتماعي دارد؟ ص 72

13) عدم اعتقاد به اختيار و رواج جبري گري داراي كدام اثرات منفي از ديدگاه اجتماعي است؟ ص 72

14) در تاريخ اسلام رواج عقيده به جبر مورد استفاده ي چه گروهي بوده است؟ چگونه؟  ص 72

15) چرا اختيار براي هر انديشه اي قابل تبيين نيست؟ با ذكر يك مثال توضيح دهيد. ص 73

16) پايه هاي اعتقاد به اختيار را نام ببريد. ص 73 و 74

17) اعتقاد به خداي حكيم و مدبر را به عنوان يكي از پايه هاي پذيرش اختيار توضيح دهيد. ص 73

18) منظور از حاكميت قضا و قدر چيست؟ ص 74

19) معاني لغوي هر يك از واژ ه هاي «قدر» و «قضا» را بنويسيد.  ص 74

20) موجودات جهان از كدام جهات قضا و قدر الهي محسوب مي شوند؟ ص 74

21) يكي از پديده هاي طبيعت را كه به عنوان نمونه اي از قضا و قدر در قرآن بيان گرديده است، نام برده و درباره ي آن توضيح دهيد. ص 75

22) با توجه به تقدير و قضاي الهي، يك موجود چه وقت ايجاد مي شود؟ ص 75

23) نقشه ي جهان خلقت و خلق موجودات را از نظر ارتباط با قضا و قدر الهي بررسي كنيد. ص 76

24) هر يك از مفاهيم «تقدير» و «قضا» ي الهي از كدام صفات خداوند سرچشمه مي گيرند؟ ص 76

25) آيا هر تقديري متكي بر يك قضا ي الهي است؟ توضيح دهيد و نظر قرآن را در اين مورد بنويسيد. ص 76

26) ساده ترين و آشكارترين تقديرها كدام است؟ ص 77

27) آيا منظور از تقدير جهان توسط خدا همان تقديرات ساده و آشكار است؟ با ذكر مثال توضيح دهيد. ص 77

28) چرا هر كاري كه از روي اختيار از انسان سر بزند، مشمول تقدير الهي است؟ ص 77

29) توجه به مقدر بودن اختيار انسان كدام نتيجه گيري مهم را به دنبال دارد؟ ص 77

30) در پيدايش يك گل آيا مي توان تقدير الهي و نظام خلقت را از يكديگر قابل تفكيك دانست؟ چرا؟ ص 78

31) تقدير الهي در رابطه با به وجود آمدن يك گل را توضيح دهيد. ص 78

32) اشتباه انسان در رابطه با تصور محدوديت هاي ناشي از نظام قانونمند عالم چيست؟ ص 78

33) اگر نظام حاكم بر عالم نبود چه مي شد؟ ص 78

34) زيبايي خلقت در ارتباط با اختيار انسان چيست؟ توضيح دهيد. ص 78

35) برداشت غلط از علم و تقدير الهي ناشي از چيست و چه اعتقادات مردودي را به دنبال دارد؟ ص 79

36) علم خداوند را  با پيش بيني درباره ي يك نتيجه مقايسه كنيد. ص 80

37) بنا بر اصل توحيد افعالي هر پديده مظهر چيست؟ ص 80

38) علت هايي كه در پيدايش يك پديده دخالت مي كنند، بر چند دسته اند؟ نام ببريد. ص 80

39) علل عرضي را با ذكر يك مثال توضيح دهيد. ص 80

40) علل طولي را با ذكر يك مثال تعريف كنيد. ص 80 و 81

41) با توجه به علل طولي رابطه ي اختيار انسان با اراده ي خدا را  توضيح دهيد. ص 81

 

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

42) آيا جامعه ي تربيت يافته توسط پيامبر صلي الله عليه و أله و سلم اعتقاد به جبري گري داشته است؟ ص 72

43) نظر گوستاو لوبون شرق شناس فرانسوي را درباره ي تأثير مسلمانان بر اروپاي مسيحي بنويسيد. ص 72

44) ويل دورانت مورخ امريكايي درباره ي تأثير اسلام در تربيت شخصيت هاي برجسته چه نظري دارد؟ ص 73

45) تحول چشمگير در فرهنگ و انديشه ي جامعه ي معاصر پيامبر صلي الله عليه و أله و سلم بيانگر چيست؟ ص 73

46) كدام عوامل مانع پيشرفت بيشتر و طولاني تر تمدن اسلام گرديد؟ ص 73

47) با تشبيه جهان به يك ساختمان، مراحل تقدير و قضاي الهي را در آن مشخص كنيد. ص 76

48) در ماجراي بازگشت از جنگ صفين، كدام برداشت نادرست از قضا و قدر الهي در پرسش از امام علي عليه السلام

قابل مشاهده است؟ پاسخ امام به اين پرسش چه بود؟ توضيح دهيد. ص 82

49) منظور اميرالمؤمنين از اين جمله كه: «از قضاي الهي به قدر الهي پناه مي برم» چيست؟ ص 82

50) اعتقاد به تقدير الهي چه تأثيري در رويارويي انسان با حوادث خوشايند و ناخوشايند دارد؟ ص 82

51) كدام عامل به افزايش تلخي حوادث يا افراط در خوشي ها دامن مي زند؟ ص 83

52) در چه صورت واكنش انسان به سختي ها و خوشي ها متعادل خواهد بود؟ ص 83

53) واكنش مسلمانان ومنافقان صدر اسلام در موقعيت هاي بحراني چگونه بود؟ ص 83

54) آموزش الهي در نگرش صحيح به حوادث زندگي چه پيامدهايي را به دنبال دارد؟ ص 83

55) يكي از زيبا ترين عكس العمل ها را در واقعه ي كربلا از زبان فاطمه ي صغري سلام الله عليها نقل كنيد. ص 83

56) در كلام حضرت فاطمه ي صغري سلام الله عليها چه حقايقي در رابطه با تقدير الهي قابل مشاهده است؟  ص 8457) بنا به فرمايش رسول خدا صلي الله عليه و أله و سلم باور به تقدير موجب چيست؟ ص 84

درس پنجم دين و زندگي پيش دانشگاهي / بازگشت

1) حديثي قدسي در خصوص اشتياق خداوند نسبت به بندگان خويش بنويسيد. ص 54

2 ) انسان را از نظر توانايي مقابله با موانع بيروني با ساير موجودات مقايسه كنيد. ص 55

3 ) امكان اقدام و قيام عليه خود با كدام وي‍ژگي انسان مرتبط است؟ ص 55

4 ) امكان قيام انسان، بر عليه كدام «خود» اوست؟ چگونه؟ ص 55

5 ) نحوه ي گرايش به خدا را در انسان بررسي كنيد. ص 55

6 ) اشتياق خداوند به رستگاري و سعادت بندگان چگونه است؟ ص 55

7 ) خروج از مسير الهي چگونه براي انسان رخ مي دهد؟ ص 56

8 ) چگونه با ارتكاب به گناه چراغ عقل و فطرت خاموش مي شود؟ ص 56

9 ) افزايش تدريجي حرمت شكني در مسير الهي، چه نتايجي را به بار مي آورد؟ ص 56 (پاسخ قبل)

10) پرتگاه هاي خطرناك سقوط انسان در ضلالت كدامند؟ توضيح دهيد. ص 57

11) گناهان را از نظر ميزان تخريب بررسي كنيد. ص 57

12) تأثيرات مخرب گناهان زير را مشخص كنيد: ص 57

الف- دروغ                           ب – مال حرام                               ج – خوار شمردن نماز

13) توجه به ناظر بودن خداوند به هنگام ارتكاب گناه، داراي كدام اثرات است؟ ص 57

14) وجود كدام ويژگي در انسان امكان «توبه» را براي او فراهم آورده است؟ ص 58

15) «توبه» به طور كلي به چه معناست؟ معناي آن را در موارد مقابل بنويسيد:        الف- بنده        ب – خداوند    ص 58

16) در آيه ي 39 سوره ي مائده توبه به چه معنا به كار رفته است؟ مشخص كنيد. ص 58

17) چرا در آيه ي 39 سوره ي مائده گناه، ظلم ناميده شده است؟ ص 58

18) بين توبه ي بنده و توبه ي خداوند، چه مرحله اي وجود دارد؟ ص 58 آيه ي 39 سوره ي مائده

19) با توجه به آيه ي 23 سوره ي اعراف، اگر مغفرت الهي صورت نگيرد چه خواهد شد؟ ص 58

20) پذيرش توبه چه تأثيري در فرد توبه كننده پديد مي آورد؟ ص 59

21) چرا براي كسي كه متوجه خطاي خود شده هيچ اقدامي فوري تر از توبه نيست؟ ص 59

22) منظور از «پيرايش» در مراحل توبه چيست؟ ص 59

23) پس از پيرايش، مرحله ي بعدي در توبه چيست؟ ص 59

24) تأثير توبه را در پيرايش و مراحل پس از آن در كلام امير المؤمنين عليه السلام بررسي كنيد. ص 59

25) حديثي از رسول خدا صلي الله عليه و أله و سلم درباره ي توبه و تأثير آن بنويسيد. ص 59

26) قرآن كريم از توابين با چه عنواني ياد كرده است؟ ص 59

27) توبه را به عنوان تحولي معنوي تعريف كنيد. ص 60

28) مراحل توبه را نام ببريد. ص 60 و 61

29) مرحله ي اول توبه را تعريف كنيد. ص 60

30) روايتي در ارتباط با لزوم مرحله ي اول توبه بيان كنيد. ص 60

31) در چه صورت توبه تنها ادعا خواهد بود؟ ص 60

32) ركن دوم توبه را نام برده و تعريف كنيد. ص 60

33) اظهار ندامت و استغفار در چه صورت پذيرفته نيست؟ ص 60

34) تأثير منفي استغفار ظاهري چيست؟ حديثي از امام رضا عليه السلام در اين مورد بنويسيد. ص 60

35) تحول فرد را پس از مرحله ي اول و دوم توبه توضيح دهيد. ص 61

36) مرحله ي سوم توبه را توضيح دهيد. ص 61

37) آيا جبران حقوق مردم تنها در مسائل مادي مربوط به آن هاست؟ با ذكر مثال توضيح دهيد. ص 61

38) با توجه به لزوم جبران حقوق در توبه، چرا مسؤوليت علما، رهبران سياسي، دانشمندان و... سنگين تر از سايرين است؟ ص 61 و 62

39) وظيفه ي شخص تائب در جبران حقوق مربوط به خداوند چيست؟ ص 62

40) آيا غير از مراحل سه گانه ي توبه، مراتب ديگري برا ي آن وجود دارد؟ ص 62

41) توبه از چه نظر با توحيد عملي شباهت دارد؟ ص 62

42) منظور از توبه ي اجتماعي چيست؟ ص 62

43) راه اصلاح و معالجه ي جامعه از بيماري ها و انحرافات اجتماعي چيست؟ ص 63

44) در چه صورت اصلاح جامعه مشكل مي شود؟ ص 63

45) نمونه هايي از آثار كوتاهي مردم در اصلاح جامعه را ذكر كنيد. ص 63

46) قرآن كريم در رابطه با توبه ي اجتماعي چه مواردي را تذكر داده است؟ ص 63

47) سرگذشت حضرت يونس عليه السلام را در رابطه با توبه ي قومش بنويسيد. ص 63

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

48) فرازهايي از دعاي افتتاح را كه بيانگر محبت خداوند به انسان خطاكار است، بنويسيد. ص 55

49) چرا خداوند حضرت داود عليه السلام را مأمور كرد تا به گناهكاران مژده و به راست كرداران بيم دهد؟ ص56

50) موعظه ي اميرالمؤمنين عليه السلام به كسي كه از ايشان درخواست موعظه كرد، چه بود؟ ص 64

51) تا چه زماني مهلت توبه كردن داريم و بهترين دوران برا ي آن كدام است؟ ص 64

52) امتيازات دوران جواني را نسبت به پيري در رابطه با توبه بررسي كنيد. ص 64

53) فريب بزرگ شيطان در رابطه با توبه چيست؟ چه دليلي بر فريب بودن آن داريد؟ ص 64 و 65

54) خداوند برنامه ي زندگي مؤمنان را چگونه تنظيم كرده است؟ ص65

55) خوشي حقيقي از آن چه كساني است؟ ص 65

56) در فرمايش امام خميني رحمه الله ايام جواني با چه تعبيري توصيف شده است؟ چرا؟ ص 65

57) توصيه ي امام خميني رحمه الله در لزوم به تأخير نينداختن توبه چيست؟ ص 65

درس چهارم دين و زندگي پيش دانشگاهي / اخلاص   

 ۱ ) هدف از خلقت انسان در آيه ي 56 سوره ي ذاريات چگونه بيان شده است؟ ص41

2 ) وظيفه ي انسان براي تحقق توحيد عملي چيست؟ ص 41

3 ) مسير توحيد عملي چگونه مسيري است؟ ص 42

4 ) پاسخ خداوند به دعاي مؤمنينُ در سوره ي حمد (اهدنا الصراط المستقيم) چيست؟ ص 42

5 ) رابطه ي دين و صراط مستقيم چيست؟ ص 42

6 ) مراتب بندگي افراد وابسته به چيست؟ ص 42

7 ) زندگي انسان صحنه ي نزاع بين كدام جهت گيري هاست؟ ص 43

8 ) در خواست خداوند از انسان در نزاع هميشگي وي در زندگي چيست؟ ص 43

9 ) در خواست خداوند از انسان در بندگي كردن چگونه در وجود او نهاده شده است؟ ص 43

10) وظيفه ي انسان در اجابت درخواست بندگي خدا از وي چيست؟ ص 43

11) اخلاص در بندگي و توحيد عبادي به چه معناست؟ ص 43

12) ميزان پيشروي انسان در مسير بندگي و اخلاص چه تأثيري بر او دارد؟ ص 43

13) نحوه ي سرسپردگي انسان به خداوند چيست؟ ص 44

14) پنج مورد از ثمرات توحيد عبادي و اخلاص در بندگي را نام ببريد. ص 44

15) زندگي پيشوايان ديني ما عليهم السلام، بيانگر كدام حقيقت در رابطه با توحيد عملي است؟ ص 44

16) راه هاي پيشروي در مسير بندگي كدامند؟ ص 46 تا 51

17) اولين قدم براي ورود به صراط مستقيم چيست؟ ص 46

18) خضوع در مقابل حق داراي چه نتايجي است؟ ص 46

19) كساني كه حق پذير نيستند، چگونه راه ورود حق را به روي خود مي بندند؟ ص 46

20) نقش «دل» در دوست داشتن چيست؟ ص 46

21) نتيجه ي پاسخ دل به هوي چيست؟ ص 47

22) حقيقت اسلام چيست و بزرگترين حق كدام است؟ ص 47

23) قرآن كريم همواره ايمان را همراه با چه چيز معرفي كرده است؟ چرا؟ ص 47

24) در جامعه ي اسلامي قرون اول و دوم هجري در رابطه با ايمان كدام انحراف فكري پيدا شد؟ ص 47

25) برخورد امامان شيعه عليهم السلام با گروه «مرجئه» چه بود؟ ص 47 و 48

26) جايگاه ايمان در منطق اسلام چيست؟ ص 48

27) پيامبر اسلام صلي الله عليه و أله و سلم در مورد لزوم عمل چه فرمايشي به دختر بزرگوارشان داشته اند؟ ص 48

28) خداوند به مؤمنين اهل عمل چه وعده اي داده است؟ ص 48

29) توجه دائمي به معاد چه تأثيري در تقويت عبوديت و توحيد عملي دارد؟ ص 48

30) در قرآن كريم، لزوم توجه به معاد با هشدار و توصيه به چه اموري مطرح شده است؟ ص 48

31) وظيفه ي  ما در به ياد داشتن معاد و روز حساب چيست؟ ص 49

32) با مقايسه ي جدي بين كوتاهي عمر دنيا و جاودانگي آخرت، تجارت عاقلانه كدام است؟ و خردمند چه كسي است؟ ص 49

33) افزايش معرفت در توحيد نظري چگونه عامل تقويت توحيد عملي محسوب مي شود؟ ص 49

34) قرآن كريم به منظور افزايش معرفت در توحيد نظري چه توصيه اي دارد؟ ص 49

35) قرآن كريم با چه هدفي به طور مداوم و مكرر به تفكر و تعقل دعوت كرده است؟ ص 49

36) راز و نياز با خداوند را به عنوان عاملي براي تقويت توحيد عملي بررسي نماييد. ص 50

37) جايگاه ويژه ي نماز را به عنوان يكي از مصاديق راز و نياز با خداوند توضيح دهيد. ص 50

38) مهم ترين شرط در درستي نماز چيست؟ توضيح دهيد. ص 50

39) حضور قلب در نماز چه تأثيري بر ساير فعاليت هاي انسان دارد؟ ص 50

40) آيا پيشروي در مسير بندگي تنها با برنامه هاي فردي حاصل مي شود؟ توضيح دهيد. ص 51

41) توجه به چه اموري نشاندهنده ي تلاش براي تحقق توحيد و عدل در اجتماع است؟ ص 51

42) كساني كه نسبت به امور اجتماعي بي تفاوتند، تا چه حد در بندگي خداوند پيش رفته اند؟ ص 51

43) فرمايش پيامبر صلي الله عليه و أله و سلم را در مورد لزوم توجه به امور مسلمين بنويسيد. ص 51

44) نمونه هايي از توجه به امور مسلمين را در زندگي پيشوايان عليهم السلام بيان كنيد. ص 51 و 52

45) وضعيت افراد مختلف را در انجام فعاليت هاي روزمره بررسي كنيد.  ص 52

46) منظور از انگيزه هاي متعارض در انجام كارها چيست؟ و چگونه اين تعارض از بين مي رود؟ ص 53

 

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

47) درك ثمرات وصف ناشدني درخت عبوديت وابسته به چيست؟ ص 44

48) بنا به فرمايش رسول خدا صلي الله عليه و أله و سلم خداوند در ازاي بندگي، به فرزندان آدم چه وعده اي داده است؟ ص 44 و 45

49) با توجه به حديث فوق، اهداف متوسط و نهايي از خلقت انسان چيست؟ ص 45

درس سوم دين و زندگي پيش دانشگاهي /         حقيقت بندگي

1 ) هر يك از عبارات زير به كدام يك از انواع توحيد اشاره دارد؟ ص 27 و 28

الف- سرچشمه ي خوبي ها و زيبايي ها خداست.                          ب - تنها وجود مستقل خداست.

ج - انسان خدا را به يگانگي مي شناسد.                                     د -  تنها مدبر و مالك و سرپرست جهان خداست.

2 ) ترجمه ي آيات زير را بنويسيد: ص 27

الف- إن الله ربي و ربكم فاعبدوه هذا صراط مستقيم                   ب - و إليه تُرجَعون

ج  - لا إله إلا هو سبحانه عما يشركون                                       د - و إلي الله عاقبه الأمور

3 ) با درك كدام اعتقادات انسان به اين نتيجه مي رسد كه تنها بايد خدا را اطاعت كند؟ ص 28

4 ) اگر اطاعت از غير خدا نا بجا و غلط است، چگونه مي توان از پيامبر و جانشينانش عليهم السلام اطاعت كرد؟ ص 28

5 ) چرا اطاعت از پيامبر و جانشينانش عليهم السلام لازمه ي توحيد عملي است؟ص 28

6 ) توحيد عملي با چه عنوان ديگري خوانده مي شود و نتيجه ي چيست؟  ص 29

7 ) منظور از توحيد عملي چيست؟ ص 29

8 ) آيه 51 سوره ي آل عمران: «إن الله ربي و ربكم فاعبدوه هذا صراط مستقيم» چگونه بيانگر ارتباط توحيد افعالي و توحيد عملي است؟ ص 28

9 ) انسان موحد داراي چگونه شخصيتي است؟ چرا؟ ص 29

10) نقطه ي مقابل توحيد عملي چيست؟ مراتب آن را بنويسيد. ص 29

11) تفاوت شرك جلي با شرك خفي در چيست؟ ص 29

12) انسان مشرك داراي چگونه شخصيتي است؟ چرا؟ ص 29

13) در چه صورت انسان با وجود كشش هاي گوناگون به آرامش خواهد رسيد؟ ص 29

14) شخصيت انسان موحد و انسان مشرك در قرآن چگونه ترسيم شده است؟ ص 29

15) آرامش انسان موحد در فرمانبري از خداوند چه زماني كامل مي شود؟ ص 29

16) سخن حضرت يوسف عليه السلام را خطاب به مشركين بنويسيد. ص 30

17) منظور از توحيد عملي در بعد اجتماعي آن چيست؟ ص 30

18) با توجه به بعد اجتماعي توحيد عملي، ولايت طاغوت را توضيح دهيد. ص 30

19) شرط تحقق بعد اجتماعي توحيد چيست؟ ص 30

20) نظام اسلامي حاكم بر كشورمان چگونه منطبق با بعد اجتماعي توحيد عملي محسوب مي شود؟ ص 30

21) شباهت هاي دو بعد فردي و اجتماعي توحيد عملي را با يكديگر بنويسيد. ص 30

22) در جدول زير ارتباط آيات را با توحيد عملي در دو بعد فردي و اجتماعي آن مشخص نماييد. ص 31

 

آيه

توحيد عملي

بعد فردي

بعد اجتماعي

ان الله ربي و ربكم فاعبدوه هذا صراط مستقيم

 

 

لا إله إلا هو

 

 

إتخذوا أحبارهم و رهبانهم أرباباً من دون الله

 

 

و ما أمروا إلا ليعبدوا إلهاً واحدا

 

 

ًأن اعبدوا الله و اجتنبوا الطاغوت

 

 

و من يسلم وجهه إلي الله و هو محسن فقد استمسك بالعروه الوثقي

 

 

ألا لله الدين الخالص و الذين اتخذوا من دونه أولياء ما نعبدهم إلا ليقربونا زلفي

 

 

 

23) تفاوت ميان مراتب سه گانه ي توحيد با توحيد عملي چيست؟ ص 31

24) تقسيم بندي شرك و توحيد را بنويسيد. ص 31

25) عبارت هاي نماز  را با انواع توحيد ذاتي، توحيد افعالي و توحيد عملي تطبيق دهيد. ص 31

الف- الحمد لله رب العالمين                        ب – مالك يوم الدين                      ج – إياك نعبد و إياك نستعين

د – إهدنا الصراط المستقيم                         ه – قل هو الله أحد                        و – لم يلد و لم يولد

ز – و لم يكن له كفواً أحد                           ح – لا إاله إلا الله                            ط – وحده لا شريك له

ي – سبحان الله                                         ك – الله اكبر                            

26) جاهاي خالي را با عبارات مناسب پر كنيد: ص 32

الف- توحيد، محور و روح زندگي ......................، و شرك، محور و روح زندگي ...................... است.

ب – اعتقاد به توحيد داراي آثار ................. و .................... است.

ج – تحقق توحيد در فرد و در جامعه داراي ................... و ........................ است.

27) چرا برخي ار افراد در تبيين علمي پديده هاي جهان، تدبير خدا را ناديده مي گيرند؟ ص 32

28)كساني كه از حضور لحظه به لحظه ي حداوند در امور جهان غافلند، در چه شرايطي متوجه حضور خداوند مي -شوند؟ ص 32

29) آيا حوادث شگفت، همواره براي بيدار كردن انسان ها رخ مي دهد؟ توضيح دهيد. ص 32

30) ثبات در قوانين و رويدادهاي طبيعي كدام امكان را براي انسان ايجاد كرده است؟ ص 32

31) وجود كدام شرايط امكان برنامه ريزي براي زندگي را براي انسان ايجاد كرده است؟ ص 32

32) چه نتيجه گيري درست و نادرستي از عملكرد منظم پديده هاي جهان توسط انسان ها صورت مي گيرد؟ ص 33

33) بزرگترين عظمت از ديدگاه دانشمندان در عالم چيست؟ ص 33

34) حضور خداوند در كدام رويدادهاي جهان قابل مشاهده است؟ ص 33

35) درك حضور خداوند در رويدادهاي جهان چه تأثيري بر دانشمندان داشته است؟ ص33

36) لازمه ي به با رنشستن توحيد نظري چسيت؟ توضيح دهيد. ص 34

37) در چه صورت زندگي انسان خدايي تر مي شود؟ 34

38) آن چه كه امروزه مانع از تأمل انسان ها در جهان خلقت گرديده چيست؟ ص 34

39) دل مشغوليهاي انسان عصر حاضر چه نتيجه اي در ارتباط با توجه به جهان خلقت براي او به بار آورده است؟ ص 34

40) فقدان فرصت تأمل در جهان خلقت يا فرار از آن چه تأثيري در بينش و نگرش افراد دارد؟ ص 34

41) وضعيت بت پرستي در جهان كنوني چگونه است؟ ص 34

42) جوهره ي بت پرستي چيست؟ ص 34

43) با توجه به جوهره ي بت پرستي، وضعيت كنوني جهان از نظر بت پرستي چگونه است؟ ص 34

44) معيارهاي ثابت شرك و بت پرستي از ديدگاه قرآن كريم كدامند؟ ص 35

45) ريشه ي بت پرستي و شرك جديد چيست؟ ص 35

46) در مسير شناخت بت پرستي و شرك جديد توجه به كدام نكته حائز اهميت است؟ ص 35

47) جلوه هايي از شرك جديد را در ساختارهاي مختلف زندگي بشر بررسي كنيد. ص 35

 

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه و پيشنهاد

48) چرا خدا را نمي توان ديد؟ ص 36

49) آيا مي توان گفت دنيا مانع ديدن و رؤيت خداست؟ چرا؟ ص 36

50) با توجه به معناي «غير مادي» بودن امكان رؤيت خدا را در دنيا و آخرت بررسي كنيد. ص 37

51) از ديدگاه امام صادق عليه السلام ديدن بر چند قسم است؟ و با كدام قسم آن مي توان خدا زا ديد؟ ص 37

52) معبود بودن خداوند كه در قرآن با واژه ي «إله» آمده است، مربوط به كدام نوع از اقسام توحيد است؟ ص 40

53) علت استفاده ي خداوند از روش استفهامي در آيات 59 تا 64 سوره ي نمل چيست؟ ص 39

54) چرا خداوند پس از بيان هر يك از رويدادهاي جهان عبارت «أ إله مع الله (آيا معبودي با خدا هست؟)» را تكرار فرموده است؟ ص 39 و40

درس دوم دين و زندگي پيش دانشگاهي /  يگانه ي بي همتا

1) مهم ترين اعتقاد ديني و پايه و اساس آن چيست؟ ص 15

2) ارزش و اعتبار اعتقادات ديني به چه چيز وابسته است؟ ص 15

3) جايگاه نگرش توحيدي در قرآن چگونه است؟ ص 15

4) دنياي كنوني از نظر اعتقاد به خدا چگونه است؟ ص 15

5) رابطه ي اعتقاد به توحيد با ساير اعتقادات و اعمال زندگي ما چيست؟ ص 15

6) كدام روابط در زندگي انسان هاي امروز فاقد ديدگاه توحيدي است؟ ص 15

7) تقابل حق و باطل را با كدام تقابل مي توان منطبق دانست؟ ص 15

8) زنده ترين مسأله ي پيش روي انسان ها در جهان حاضر كدام است؟ ص 15

9) ترجمه ي عبارات قرآني زير را بنويسيد: ص 16

الف- و خلق كل شيء     ب - لا إله إلا هو خالق كل شيء فاعبدوه      ج- و هو علي كل شيء وكيل

10) معناي توحيد چيست؟ و اعتقاد به توحيد به چه معناست؟ ص 16

11) مراتب توحيد را فقط نام ببريد. ص 16 و 17 و 21

12) توحيد ذاتي را تعريف كنيد. ص 16 و 17

13) منظور از شرك ذاتي چيست؟ ص 17

14) شرك ذاتي بيشتر در چه جوامعي رواج داشته است؟ ص 17

15) برخي از اعتقادات قائلين به شرك ذاتي را بنويسيد. ص 17

16) براي اثبات توحيد ذاتي چهار دليل ذكر كنيد. ص 17

17) دعوت پيامبران چگونه توحيد ذاتي را اثبات مي كند؟ ص 17

18) گرايش فطري بشر به خداوند چگونه توحيد ذاتي را اثبات مي كند؟ ص 17

19) چگونه مي توان با استناد به نظم و يكپارچگي جهان توحيد ذاتي را اثبات كرد؟ ص 17

20) با توجه به كمال مطلق بودن خداوند، چگونه مي توان توحيد ذاتي را اثبات نمود؟ ص 17

21) دو محور اصلي در اعتقاد به توحيد افعالي كدامند؟ ص 17 و 18

22) براي محور اول توحيد افعالي با توجه به نيازمندي موجودات به خداوند يك استدلال بنويسيد. ص 17 و 18

23) براي محور اول توحيد افعالي با توجه به كمال مطلق بودن خداوند يك استدلال بنويسيد. ص 17 و 18

24)  عبارت «لا حول و لا قوه الا بالله العلي العظيم» بيانگر كدام محور توحيد افعالي است؟ ص 18

25) اعتقاد به توحيد افعالي چگونه در نماز با عبارت «بحول الله و قوته أقوم و  أقعد» بيان مي شود؟ ص 18

26) آيا اعتقاد به توحيد افعالي به معناي انكار خاصيت پديده ها است؟ توضيح دهيد. ص 19

27) منظور از شرك افعالي چيست؟ ص 19

28) درك اين حقيقت كه همه ي حوادث و تأثيرات جهان از خداست، ما را به چه نتيجه اي مي رساند؟ ص 19

29) شاخه هاي توحيد افعالي را فقط نام ببريد. ص 19 و 20

30) توحيد در مالكيت به چه معناست؟ ص 19

31) در چه صورت مالكيت غير خدا قابل پذيرش است؟ ص 19

32) منظور از توحيد در ولايت چيست؟ ص 19

33) ولايت اشخاص در چه صورتي قابل قبول است؟ ص 19

34) قبول ولايت پيامبر صلي الله عليه و اله و سلم به چه معنا است؟ ص 19 و 20

35) توحيد در ربوبيت و تدبير را تعريف كنيد. ص 20

36) قرآن كريم بر كدام يك از انواع توحيد تأكيد فرموده است؟ چرا؟ ص 20

37) شرك در ربوبيت و تدبير به چه معناست؟ ص 20

38) آيا اعتقاد به توحيد در ربوبيت و تدبير به معناي انكار قدرت پرورش و مديريت موجودات و يا انسان ها است؟ با ذكر يك مثال توضيح دهيد. ص 20

39) كار باغبان در مقايسه با ديگران و در مقايسه با خدا منسوب به كيست؟ توضيح دهيد ص 20 و 21

40) ارتباط هر يك از آيات مندرج در جدول زير را با انواع توحيد بررسي نموده و در محل مناسب علامت بزنيد. (بعضي از آيات ممكن است با بيش از يك نوع توحيد ارتباط داشته باشد). ص 21

آيه

توحيد ذاتي

توحيد افعالي

توحيد در مالكيت

توحيد در ولايت

توحيد در ربوبيت و تدبير

و خلق كل شيء

 

 

 

 

و هو بكل شي ء عليم

 

 

 

 

ذلكم الله ربكم

 

 

 

 

خالق كل شيء

 

 

 

 

و هو علي كل شيء وكيل

 

 

 

 

ما لهم من دونه ولي

 

 

 

 

و لا يشرك في حكمه أبدا

 

 

 

 

41) توحيد صفاتي را تعريف كنيد. ص 21

42) از ديدگاه اميرالمؤمنين عليه السلام عالي ترين مرتبه ي توحيد كدام است؟ ص 21

43) كدام يك از آيات سوره ي توحيد به توحيد ذاتي اشاره دارد؟ ص 22

سؤالات امتيازي از بخش براي مطالعه

44) اعتقادات مختلف در خصوص تأثير پديده ها را بنويسيد. ص 22

45) سه دليل در رد نظر كساني كه درخواست شفا از پيامبر(ص) را شرك مي دانند بنويسيد. ص 22 و 23

46) با ذكر يك مثال قرآني توضيح دهيد كه ايمان و عمل صالح چه تأثيري در مقامات انساني ايجاد مي نمايد؟ ص 24

درس اول دين و زندگي پيش دانشگاهي/  آبشار نور

درس اول                                               آبشار نور

1 ) سؤالاتي مانند: «چرا موجودات جهان هستند؟» يا «چه ضرورتي باعث هستي موجودات شده است؟» و يا «آيا

 موجوداتي كه اكنون هستند، ممكن بود نباشند؟» و... در چه شرايطي مطرح مي شوند؟ ص 6

2 ) ترجمه ي عبارات قرآني زير را بنويسيد. ص 7

الف- يا أيها الناس               ب - و الله هو الغني الحميد                      ج – و يأت بخلق جديد

3 ) دو پيام آيه ي 15 سوره ي فاطر: «يا أيها الناس أنتم الفقراء الي الله و الله هو الغني الحميد» را بنويسيد. ص 7

4 ) پيام آيه ي 16 سوره ي فاطر چيست؟ «إن يشأ يذهبكم و يأت بخلق جديد» ص 7

5 ) پيام اين آيه را بنويسيد: «و ما ذلك علي الله بعزيز» ص 7

6 ) معناي «حق و حقيقت» را با ذكر مثال بيان كنيد. ص7

7 ) برترين حق و حقيقت چيست؟ چرا؟ ص 8

8 ) قرآن كريم براي معرفت عميق تر به خداوند چه راهي را معرفي نموده است؟ ص 8

9 ) حقيقت وجود و هستي مخلوقات جهان چگونه است؟ ص 8 (مقدمه ي اول)

10) اگر چيزي وجودش از خودش نباشد، چگونه موجود مي شود؟ ص 8 (مقدمه ي دوم)

11) در چه صورتي يك موجود در هستي به ديگري نيازمند نيست؟ ص 8 (مقدمه ي دوم)

12) منشأ هستي انسان و مجموعه ي جهان از كجاست؟ ص 8 (نتيجه)

13) براي اثبات نيازمندي جهان هستي به خداوند يك استدلال بنويسيد. ص 9 (خلاصه ي استدلال ص 8)

14) آيا نيازمندي موجودات به خداوند تنها در مرحله ي به وجود آمدن است؟ چرا؟ ص 9

15) رابطه ي خدا با جهان را با موارد زير تطبيق دهيد: ص 9

الف- كسي كه هديه اي به دوستش مي دهد                    ب – روشنايي با لامپ               ج – موج با دريا

16) چرا در قرآن كريم خداوند با صفت «غني» ياد شده است؟ ص 9

17) كسب كمالات انسان را نسبت به هر يك از موارد زير بررسي كنيد: ص 9

الف- ساير انسان ها                                                 ب - خداوند

18) درك هر چه بهتر فقر و نيازمندي به خداوند توسط انسان چه تأثيري بر او دارد؟ ص 9

19) نيازمندي وجودي مخلوقات به خداوند شامل كدام مراحل است؟ ص 9

 

 

 

20) در جدول زير «رابطه ي جهان با خدا» را با «رابطه ي ساعت ساز با ساعت» مقايسه كنيد. ص

 

شباهت ها

تفاوت ها

1-

1-

2-

2-

3-

3-

4-

4-

 

سؤالات امتيازي بخش براي مطالعه

21) هستي بخشي خداوند به موجودات را با بخشيدن مال يك ثروتمند به فقير مقايسه كنيد. ص 10

22) كدام معرفت برتر و عميق نسبت به خداست كه براي نوجوان در دسترس و امكان پذير  است؟ چرا؟ ص 12

قدرت پرواز

درس ششم                                       

1 ) تفاوت اساسی میان انسان و سایر موجودات از نظر کار و خاصیت مربوط به هر یک کدام است ؟

2 ) حقیقت اختیار چیست؟ آیا این حقیقت قابل انکار است؟ توضیح دهید.3 ) نشانه های وجود اختیار را نام ببرید.

4 ) تفکر و تأمل را به عنوان یکی از نشانه های وجود اختیار تعریف کنید.

5 ) خرسندی پس از کار را به عنوان یکی از نشانه های وجود اختیار تعریف کنید.

6 ) احساس شرم و پشیمانی را به عنوان یکی از نشانه های وجود اختیار تعریف کنید.

7 ) مسؤولیت پذیری در قبال کار را به عنوان یکی از نشانه های وجود اختیار تعریف کنید.

8 ) هر یک از آیات: 3 سوره ی انسان – 96 اعراف – 11 رعد – 117 هود و 20 شوری، چگونه وجود اختیار در انسان را اثبات می کنند؟

9 ) با توجه به شباهت قدرت اختیار با قدرت تفکر، کدام نکته در ارتباط با اختیار انسان دارای اهمیت است؟

10) تفاوت انسان ها از نظر استفاده از استعدادها چیست؟

11) فرد معتقد به وجود اختیار و آزادی را با کسی که منکر آن است مقایسه کنید

12) اعتقاد به وجود قدرت اختیار  چه تأثیری از بعد اجتماعی دارد؟

13) عدم اعتقاد به اختیار و رواج جبری گری دارای کدام اثرات منفی از دیدگاه اجتماعی است؟

14) در تاریخ اسلام رواج عقیده به جبر مورد استفاده ی چه گروهی بوده است؟ چگونه؟ 

15) چرا اختیار برای هر اندیشه ای قابل تبیین نیست؟ با ذکر یک مثال توضیح دهید.

16) پایه های اعتقاد به اختیار را نام ببرید.

17) اعتقاد به خدای حکیم و مدبر را به عنوان یکی از پایه های پذیرش اختیار توضیح دهید. 18) منظور از حاکمیت قضا و قدر چیست؟

19) معانی لغوی هر یک از واژ ه های «قدر» و «قضا» را بنویسید. 

20) موجودات جهان از کدام جهات قضا و قدر الهی محسوب می شوند؟

21) یکی از پدیده های طبیعت را که به عنوان نمونه ای از قضا و قدر در قرآن بیان گردیده است، نام برده و درباره ی آن توضیح دهید.

22) با توجه به تقدیر و قضای الهی، یک موجود چه وقت ایجاد می شود؟

23) نقشه ی جهان خلقت و خلق موجودات را از نظر ارتباط با قضا و قدر الهی بررسی کنید.

24) هر یک از مفاهیم «تقدیر» و «قضا» ی الهی از کدام صفات خداوند سرچشمه می گیرند؟

25) آیا هر تقدیری متکی بر یک قضا ی الهی است؟ توضیح دهید و نظر قرآن را در این مورد بنویسید.

26) ساده ترین و آشکارترین تقدیرها کدام است؟

27) آیا منظور از تقدیر جهان توسط خدا همان تقدیرات ساده و آشکار است؟ با ذکر مثال توضیح دهید.

28) چرا هر کاری که از روی اختیار از انسان سر بزند، مشمول تقدیر الهی است؟

29) توجه به مقدر بودن اختیار انسان کدام نتیجه گیری مهم را به دنبال دارد؟

30) در پیدایش یک گل آیا می توان تقدیر الهی و نظام خلقت را از یکدیگر قابل تفکیک دانست؟ چرا؟

31) تقدیر الهی در رابطه با به وجود آمدن یک گل را توضیح دهید.

32) اشتباه انسان در رابطه با تصور محدودیت های ناشی از نظام قانونمند عالم چیست؟

33) اگر نظام حاکم بر عالم نبود چه می شد؟ 34) زیبایی خلقت در ارتباط با اختیار انسان چیست؟ توضیح دهید.

35) برداشت غلط از علم و تقدیر الهی ناشی از چیست و چه اعتقادات مردودی را به دنبال دارد؟

36) علم خداوند را  با پیش بینی درباره ی یک نتیجه مقایسه کنید.

37) بنا بر اصل توحید افعالی هر پدیده مظهر چیست؟ 38) علت هایی که در پیدایش یک پدیده دخالت می کنند، بر چند دسته اند؟ نام ببرید.

39) علل عرضی را با ذکر یک مثال توضیح دهید.

40) علل طولی را با ذکر یک مثال تعریف کنید.

41) با توجه به علل طولی رابطه ی اختیار انسان با اراده ی خدا را  توضیح دهید.