منظور از « رابطه ي عرضي » ميان نظام ها چيست ؟ :  منظور از «رابطه ي عرضي »ميان نظام هااين است که غير از رابطه ي طولي , مجموعه اي از اعضا هستند که به هم مرتبط و پيوسته اند .اين اعظا در عرض يک ديگر و انجام دادن فعاليتي مشترک ,يک مجموعه را مي سازند. 
 
با ذکر يک مثال ، پيوستگي طولي ميان نظام ها را بيان کنيد :  نظام ( سلول --> بطن --> قلب -->دستگاه گردش خون --> انسان ) را در نظر مي گيريم . از اين نظام مشخص مي شود که سلول براي بطن ، بطن براي قلب ، قلب براي دستگاه گردش خون و دستگاه گردش خون براي بدن انسان کار مي کند تا حيات و رشد بدن تامين مي گردد . در اين جا با يک پيوستگي طولي مواجهيم به گونه اي که هدف جز کوچک در طول هدف جز بزرگ قرار دارد و آن نيز در خدمت جز بزرگ تر ، تا به برترين هدف ، يعني حيات بدن مي رسيم .
 
وديعه هاي الهي در انسان عبارتند از :  -سرشت خدا آشنا   - گرايش به نيکيها و زيبايي ها    - وجدان اخلاقي    - قوه ي عقل

نتايج پذيرش دعوت انبياء: - تجلي زيبايي هاي ايمان و عمل صالح   - سرشار شدن زندگي از نيکيها و زيبايي ها - بهره مندي از زندگي جاويد در بهشت

امام علي (ع)در مورد حقيقت انسان چه فرمودند : خدا رحمت کند انساني را که بداند از کجا آمده ،در کجا قرار دارد و به سوي کجا رهسپار خواهد شد.

. موانع رشد و رستگاري عبارتند از : - نفس اماره  - جهل از حقايق - غفلت از خدا و آخرت - دام هاي شيطان

حضرت علي درباره ي (( نفس اماره )) مي فرمايند : دشمن ترين دشمن تو همان نفسي است که در درون توست .

 شيطان ازچه راههایی  انسان را به نافرماني خدا وسوسه مي کند ؟   - آراسته و زيبا نشان دادن گناه . - سرگرم کردن انسان ها به آرزوهاي دور و دراز دنيايي . - غافل کردن از ياد خدا و کارهاي که به ياد خدا مي اندازد ، مانند نماز .  - ايجاد دشمني و کينه ميان افراد .

 ويژگي هاي روح يا بعد غير جسماني وجود انسان را بنویسید .  - توانايي انتخاب و تصميم گيري دارد .  - جاودانگي را در مي يابد و آن را طلب مي کند .  - به دنبال کمالات بي نهايت و نامحدود است .  - کرامت ها يا رذايل اخلاقي را کسب مي کند .

دو دليل براي اثبات وجود بعد روحاني انسان نام ببريد ؟ 1) ثابت بودن خود . 2) روياهاي صادقه 

پيامدهاي ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله مرگ چیست ؟   قرار گرفتن زندگي در بن بست و بسته شدن دريچه هاي اميد به روي انسان . - بي ارزش شدن زندگي  - دچار شدن به ياس و نااميدي ، از دست دادن شادابي و نشاط زندگي  - کناره گيري از ديگران و دچار شدن به انواع بيماري هاي روحي .  - قدم گذاشتن در راه هايي که سرگرداني بيش تر به دنبال دارد .

درباره مرگ دو ديدگاه وجود دارد . ديدگاه غير الهي را بنويسيد .  صاحبان اين ديدگاه چنين مي انديشند که مرگ پايان زندگي است . هر انساني پس از مدتي زندگي در دنيا ، دفتر عمرش بسته مي شود و حيات او پايان مي يابد و رهسپار نيستي مي شود .
 
پيامدهاي ديدگاه غير الهي نسبت به مسئله مرگ را بنويسيد ؟ - قرار گرفتن زندگي در بن بست و بسته شدن دريچه هاي اميد به روي انسان . - بي ارزش شدن زندگي  - دچار شدن به ياس و نااميدي ، از دست دادن شادابي و نشاط زندگي  - کناره گيري از ديگران و دچار شدن به انواع بيماري هاي روحي  - قدم گذاشتن در راه هايي که سرگرداني بيش تر به دنبال دارد .
 
استدلالهايي که بر ضرورت معاد دلالت دارند را نام ببريد ؟ 
- راه حکمت الهي   - راه عدل خداوندي 
 
ميان حکمت خداوند و ضرورت معاد چه ارتباطي هست ؟ لازمه ي حکمت خدا اين است که هيچ کاري از کارهاي خدا بيهوده و عبث نباشد پس لازمه ي حکمت خدا اين است که زندگي انسان را پاياني نباشد و آن چه در اين جهان به دست مي آورد با مرگ او از بين نرود .
 
ويژگي هاي عالم برزخ را بنویسید  :  - روح هم چنان به فعاليت هاي آگاهانه خود پس از مرگ ادامه مي دهد .  - در اين عالم ، انسان با  خداوند و فرشتگان گفتگو مي کند و پاسخ شان را مي شنود .  - بخشي از پاداش و جزاي مردم در عالم برزخ داده مي شود .  - ارتباط عالم برزخ با دنيا ، پس از مرگ نيز همچنان برقرار است

آثار ماتقدم چیست : به اعمالي گفته مي شود که آثار و نتايج آن ها  محدود به دوران عمر انسان مي باشند  و  با مرگ شخص پرونده ي آن ها بسته مي شود .

آثار ماتاخر چیست : به اعمالي گفته مي شود که اثار و نتايج آن ها حتي بعد از مرگ از بين نمي رود و  مردمي که در دنيا هستند تحت تاثير آثار خوب يا بد آن اعمال هستند .

 حوادث مرحله اول قيامت را بنویسید : الف) نفخ صور اول  ب ) مدهوشي اهل آسمان و زمين ج ) تغيير در ساختار زمين و آسمان

وقايع مرحله دوم قيامت را نام ببرید :  نفخ صور دوم  - زنده شدن همه ي انسان ها  - نوراني شدن زمين  - بر پا شدن دادگاه عدل الهي  - حضور شاهدان و گواهان - دادن نامه ي اعمال - قضاوت بر معيار حق

شاهدان و گواهان روز رستاخيز کدامند : - پيامبران و امامان - فرشتگان الهي- اعضاي بدن انسان - اعضاي بدن انسان

منظور از نفخ صور دوم چيست ؟  منظور از نفخ صور دوم بانگ سهمناکي که در ابتداي مرحله دوم قيامت در عالم مي پيچد و مقدمه ي حيات مجدد انسان ها فراهم مي شود .
 
انواع رابطه هاي ميان عمل و پاداش و کيفر را بنویسید : - پاداش و کيفر بر اساس مجموعه اي از قرار دادها - پاداش و کيفري که محصول  طبيعي خود عمل است .  - پاداش و کيفر اخروي

هر عملي چند جنبه دارد ؟ نام ببريد و هر يک را توضيح دهيد .  هر عملي دو جنبه دارد . يک جنبه ي مادي و ظاهري و يک جنبه ي باطني و غيبي . - جنبه ي مادي و ظاهري بعد از عمل از بين مي رود . - جنبه ي باطني و غيبي هرگز از بين نمي رود و در نفس روح باقي مي ماند .
 
شرايط توکل حقيقي کدام اند ؟ شرايط توکل حقيقي آن است که انسان وظيفه ي خود را به خوبي انجام مي دهد ، فکر و انديشه ي خود را به کار گيرد ، با ديگران مشورت کند ، بهترين راه ممکن را انتخاب کند و با عزم و اراده ي محکم براي رسيدن به مقصود تلاش کند .
 
ملاک توکل به خدا چیست ؟  - توانايي خداوند در برآوردن حاجات - دانايي خداوند به عوامل سعادت ما - قدرت مطلق خدا براي اجراي هر کاري

آثار محبت به خدا را بنویسید   - دوستي با دوستان خدا - پيروي از خداوند - محبت به راهي که ما را به خدا مي رساند .  - بيزاري و تنفر  از باطل و دشمنان خدا - مبارزه با دشمنان خدا

عفاف چیست : عفاف يک حالت روحي و فضيلت اخلاقي است که سبب مي شود انسان اندام ظاهري خود را وسيله ي خودنمايي و جلب توجه ديگران قرار ندهد و دگيران نتوانند از او هيچ گونه سوء استفاده اي کنند

عزت مند و فردی که دارای عزت نفس است چه ویژگی دارد ؟ وقتي مي گويند کسي داراي « عزت نفس» است ، بدان معناست که وي عظمت و صلابتي در خود احساس مي کند که موجب مي شود حقارت و پستي را نپذيرد و تن به شکست و زبوني ندهد . بزرگ ترين شکست نيز شکست روحي و معنوي است . چه بسا انسان هايي در جنگ ظاهري شکست بخورند و کشته شوند اما روح بلندشان پيروز و عزيز باقي بماند . به همين جهت است که انسان عزتمند ، عفيف هم هست ؛ يعني ، عزتمندي او نمي گذارد به گونه اي خودنمايي کند که سرانجام آن تحقير در جامعه باشد يا وسيله ي جلب توجه نگاه هاي آلوده قرار گيرد

چه رابطه اي ميان عفت و آراستگي وجود دارد ؟  انسان عفيف حيا دارد که ديگران به جهت بدنش به او توجه کنند و به تحسين و تمجيد وي بپردازند . او در وجود خود ارزش هاي والاتري مي يابد که مي تواند تحسين و احترام ديگران را برانگيزد
 
ديدگاه اديان الهي نسبت به پوشش چيست ؟  اديان الهي همواره بر پوشش تاکيد کرده و آن را لازمه ي دينداري شمرده اند . 
 
شواهدي از پوشش و حجاب در ايران قبل از اسلام بنويسيد .  زنان ايراني قبل از اسلام که عموما پيرو آيين زرتشت بودند ، با پوشش کامل در محل هاي عمومي رفت و آمد مي کردند . حتي گفته اند که خشايار شاه ، ادشاه بزرگ هخامنشي ، از همسرش خواست که در روز جشن ازدواج بدون پوشش حضور يابد . اما آن زن عفاف خود را بر ملکه ي ايران بودن ترجيح داد و اين دستور را نپذيرفت . خشايار شاه نيز او را از دربار خود بيرون کرد .
 
دو وظيفه ي مهم مسلمانان عبارت است از : - دعوت يکديگر به خير و نيکي - امر به معروف و نهي از منکر

ثمرات امر به معروف و نهي از منکر از ديد امام باقر ( ع) را بنویسید : - همه ي واجبات با آن برپا مي شود .  - به وسيله ي آن امنيت برقرار مي گردد . - کسب و کار مردم حلال مي شود .  - حقوق افراد تامين مي شود و در سايه ي آن آباداني مي آيد .  - از دشمنان انتقام گرفته مي شود . - کارها روبه راه مي گردد .

شرايط وجوب امر به معروف و نهي از منکر کدامند : - بداني چيزي را که شخص ترک کرده و انجام نداده ، از واجبات است و يا آنچه را انجام داده ، از محرمات است . - بداند که شخص گناه کار تصميم دارد گناه خود را ادامه دهد . پس اگر نداند يا گمان کند يا احتمال بدهد که تکرار نمي کند ، امر به معروف يا نهي از منکر واجب نيست .  - احتمال بدهد امر و نهي اوموثر واقع مي شود و اگر بداند که با تغيير روش ، امر ونهي او موثر واقع مي شود ، بايد سعي کند روش خود را تغيير دهد تا امر به معروف و نهي از منکر داراي تاثير باشد . - بداند که در اين امر و نهي مفسده اي نيست . پس اگر بداند يا احتمال بدهد که امر و نهي او ضرر جاني يا آبرويي يا مالي قابل توجه دارد ، واجب نيست .

مراحل امر به معروف و نهي از منکر را بنویسید : - مرحله ي اول : با شخص گناهکار طوري عمل شود که بفهمد اين عمل به خاطر گناه او بوده است ؛ مانند اين که از او روي بگردانيم يا به او اخم کنيم يا دوستي با او را ترک کنيم .  - مرحله ي دوم : با زبان ، او را امر يا نهي کنيم و اگر احتمال مي دهيم با موعظه و نصيحت از گناه دست بر مي دارد ، لازم است به همين اکتفا کنيم . در موعظه و نصيحت مي توان از شيوه هاي مختلف تربيتي و استدلال و منطق بهره برد تا ميزان تاثير گذاري افزايش يابد و شخص گناهکار به عواقب و نتايج عمل بهتر پي ببرد . - مرحله ي سوم : به زور و جبر او را از حرام باز داريم يا به واجب وادار کنيم . اين در صورتي است که بدانيم جز همين ، راه ديگري وجود ندارد . البته اين کار در حوزه ي حاکم و نظام اسلامي و مشروط به اجازه ي اوست .

روش هاي امر به معروف و نهي از منکر را بنويسيد .  کسي که امر به معروف و نهي از منکر مي کند ، موظف است :  - در انجام آن مرتکب گناهي – مانند دروغ ، توهين و تحقير – نشود . - مانند طبيبي مهربان رفتار کند .  - مصلحت مخاطب را رعايت کند . - از خودخواهي و خودستايي بپرهيزد .  - قصدش تنها رضاي خدا باشد .  - خود را منزه از گناه و برتر از گناهکار نبيند .  - اگر بداند و يا احتمال دهد که امر به معروف و نهي از منکر با تکرار ، موثر واقع مي شود ، بايد آن را تکرار کند .
 
رسول اکرم (ص) در مورد منزلت کار و تلاش چه مي فرمايند :کسي که روزي خود را با کار و تلاش تهيه کند ،در قيامت در شمار انبياء قرار مي گيرد و ثواب آنان را دريافت مي کند و نيز مي فرمايند :کسي که شب را در حال خستگي ناشي از کار بگذراند ،کاري که براي درآمد حلال بوده است ،شب را آمرزيده به سر آورده است.

آثار تربيتي کار را بنویسید  - شکوفايي استعدادها - لطافت احساس - تمرکز قوه ي خيال - احساس عزت نفس

منظور از « اتقان در کار » چيست ؟  کسي که اهل کار و تلاش است ، در هر کاري وارد مي شود ، قواعد آن را به درستي رعايت مي کند و محصولي بدون نقص عرضه مي کند . او يک تلاشگر شرافتمند است که مصالح عمومي ، اقتدار و عزت جامعه و رضايت خداوند را دوست دارد و آن را بر منافع شخصي ترجيح مي دهد . وي آنان را که با دزديدن از کار به جمع ثروت مي پردازند ، انسان هاي حقير و زبوني مي داند که آباداني در زندگي شخصي را با بهاي سنگيني خرابي و ويراني جامعه و ضايع کردن حق مردم خريداري مي کند و ضرباتي جبران ناپذير بر اقتصاد کشور وارد مي سازد .
 
 ويژگي هاي اصلي بانکداري اسلامي را بنویسید  : در نظام اسلامي ، بانک کانون مشارکت کار و سرمايه و محلي است که صاحبان پول و سرمايه ، ثروت خود را بدان جا مي سپارند تا در يک فعاليت اقتصادي مانند راه اندازي کارخانه ، بنا کردن ساختمان و آباد کردن زمين کشاورزي به کار گرفته شود و سود حاصل از اين کار ، ميان بانک و صاحب سرمايه تقسيم شود .
همچنين بانک به عنوان صاحب سرمايه با افراد جامعه وارد مشارکت مي شود و سرمايه ي خود را به صورت وام در اختيار آنان مي گذارد و طي قرار دادي با آنان در کار مشخصي مشارکت مي کند . سرمايه ي بانک و کار افراد دست به دست هم مي دهد و فعاليت اقتصادي شکل مي گيرد . بانک سهم خود را به شخص وام گيرنده مي فروشد و بهاي آن را به صورت ماهانه دريافت مي کند تا وام گيرنده توان پرداخت آن را داشته باشد

انفاق بر چند نوع است : 1) واجب ، 2) مستحب                       انفاق واجب چند نوع است : 1) خمس ، 2) زکات

موارد مصرف زکات را بنویسید :  - درويشان و درماندگان  - کارکنان گردآوري آن - آزاد کردن بردگان و غرامت ديدگان  - در راه ماندگان ، و بايد در راه خدا صرف شود .

زکات بر چند چيز تعلق مي گيرد :  - غلات : گندم ، جو ، خرما و کشمش - دام ها : شتر ، گاو و گوسفند  - سکه ها : طلا و نقره

ربا چيست ؟  پول وسيله اي براي مبادله ي کالاست . اگر اين پول ، خودش مستقلا مورد معامله قرار گيرد ، بدون اين که فايده اي در کار باشد ، ربا پيش مي آيد . 
 
احکام مربوط به خمس را بنويسيد ؟ تا خمس مال پرداخت نشود ، استفاده از آن جايز نيست ، مثلا با پولي که خمس آن پرداخت نشده ، نمي توان چيزي خريد .  اگر با پولي که خمس آن داده نشده است ، خانه اي خريداري شود ، نماز خواندن در آن خانه باطل است . آذوقه اي که از درآمد سال براي مصرف در خانه خريده شده است – مانند برنج ، روغن و چاي – اگر در آخر سال زياد بيايد بايد خمس آنچه باقي مانده است ، پرداخت شود .  زيورآلات خانم ها ، اگر بيش از مقدار مصرفي متداول آن ها باشد و جنبه ي ذخيره به خود بگيرد ، قسمت اضافي آن داراي خمس است و خمس آن بايد پرداخته شود .اگر بچه اي سرمايه اي داشته باشد و از آن منافعي به دست آيد ، بنابر احتياط واجب بعد از آن که بالغ شد بايد خمس آن را بدهد
 
دانش آموزان عزیز برای شرکت در امتحانات با یاد خدا و با وضو حاضر شوید تا خداوند هم شما را یاری کند
با آرزوی موفقیت برای شما آینده سازان میهن اسلامی